dr Grzegorz Odoj

 

http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/glowne_5.jpg
 dr Grzegorz Odoj
 
 adiunkt w Zakładzie Teorii i Badań Antropologicznych
 
 tel. 338546158

Kariera zawodowa

W 1992 roku ukończył studia magisterskie w Instytucie Nauk Społecznych i Nauk o Kulturze na Uniwersytecie Śląskim Filii w Cieszynie, pisząc pracę dyplomową pt. Komizm jako wyznacznik wspólnoty kulturowej. Wskazanie cech i zależności w oparciu o twórczość Edwarda Redlińskiego. W latach 1996-2003 był asystentem w Zakładzie Etnologii UŚ, odbywając jednocześnie studia doktoranckie na Wydziale Nauk Społecznych UŚ w Katowicach. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie etnologii uzyskał na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na podstawie rozprawy Tożsamość kulturowa społeczności małomiasteczkowej. Przypadek Sławkowa. W latach 2003 - 2016 pełnił obowiązki zastępcy dyrektora Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Śląskiego.

Jest członkiem Rady Wydawniczej Rocznika Naukowego Muzeum w Żorach „Ludzie i Kultury”, sekretarzem redakcji naukowej serii wydawniczej „Nurty i meandry kultury”, członkiem zespołu redakcyjnego serii wydawniczej „Tu żyję, tu mieszkam” oraz  Rady Wydawniczej czasopisma naukowego "Ethnologia Europae Centralis". Oprócz tego jest członkiem L’Association Social Sans Frontières, Strasbourg (Francja), a także Rady Programowej Kwartalnika “Nasze Kontakty. Regiony Europy i Świata" oraz Rady Programowej Śląskiego Centrum Sztuki Osób Niepełnosprawnych.

Za zasługi w działalności na rzecz upowszechniania nauki i oświaty został w roku 2018 odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
 

Zainteresowania badawcze

Zasadniczy nurt jego zainteresowań to antropologia miasta, problematyka przemian deindustrializacyjnych, społeczna świadomość postprzemysłowych zbiorowości miejskich Górnego Śląska, tożsamość kulturowa społeczności lokalnych oraz edukacja regionalna, wielokulturowa i międzykulturowa. Prowadził liczne badania terenowe na Górnym i Dolnym Śląsku, na Podlasiu, w Małopolsce i na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Autor ponad stu prac naukowych, popularnonaukowych i dydaktycznych. Brał udział w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych o charakterze naukowym i oświatowym.Współtwórca programów kursów i warsztatów dla nauczycieli szkół podstawowych, gimnazjum i liceum z zakresu edukacji regionalnej, wielokulturowej oraz międzykulturowej, które realizował  na terenie całego kraju. Brał udział w kilku grantach (w tym w grancie Urzędu Integracji Europejskiej) w ramach projektów z zakresu edukacji regionalnej i europejskiej.
 

Zainteresowania pozanaukowe

muzyka (zagorzały meloman i kolekcjoner płyt), beletrystyka XX wieku, literatura faktu i reportaż, góry oraz słowackie baseny termalne.

Popularyzowanie nauki

Niemal cyklicznie udziela wywiadów w mediach, wyjaśniając z perspektywy etnologa i antropologa kulturowego znaczenie aktualnych wydarzeń:

Galeria zdjęć

http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/1_1.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/2_0.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/3_1.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/4_2.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/5_1.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/6_0.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/7_0.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/8.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/10.JPG
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/11.JPG

Publikacje

Pozycje zwarte:

  • Ekologia kulturowa. Perspektywy i interpretacje. (G. Odoj et al.) Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2016
  • „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”. T. 15. (współred. M. Szalbot). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2015
  • Tożsamość kulturowa społeczności małomiasteczkowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2007
  • Dziedzictwo kulturowe – Edukacja regionalna (1). Materiały pomocnicze dla nauczycieli. (Współred. A. Peć). Wydawnictwo Edukacyjne ALEX. Dzierżoniów 2000
  • Dziedzictwo kulturowe – Edukacja regionalna (2). Wybór kwestionariuszy badawczych i kart pracy (Współred. A. Peć) Wydawnictwo Edukacyjne ALEX. Dzierżoniów 2001
  • Edukacja regionalna – Dziedzictwo kulturowe w regionie. Karty pracy. (Współaut. A. Peć). Wydawnictwo MAC EDUKACJA. Kielce 2002
  • Człowiek i kultura jako wartość. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Irenie Bukowskiej-Floreńskiej. (Współred. R. Hołda). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2008
  • Etnologia na granicy. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, tom 11. (Współred. I. Bukowska-Floreńska). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2011
  • Obszary kulturowe współczesnego miasta -funkcje i pogranicza. "Studia Etnologiczne i Antropologiczne", t.13. (Współred. M. Szalbot) Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2013.
  • Ethnologia Europea Centralis” nr 15, 2018 (współred. K. Marcol, A. Pieńczak), Univerzita sv. Cyrila a Metoda v Trnave.

 

Artykuły:

  • Zachowania ludyczne mieszkańców Jaworzynki. Tradycja i współczesność. „Zabawy i zabawki. Kwartalnik poświęcony zagadnieniom ludyzmu iludyczności” nr 1-2. Muzeum Zabawkarstwa w Kielcach, Towarzystwo Rozwoju Zabawkarstwa w Kielcach. Kielce 1997, s. 107 – 119
  • Śląski ośrodek etnologiczny w Cieszynie.(Współaut. A. Peć.) „Kultura i Społeczeństwo” nr 4, 1997. Polska Akademia Nauk, Komitet Socjologii, Instytut Studiów Politycznych. Warszawa 1997, s. 183-186
  • Obrzędowość weselna w Sławkowie.„Zabawy i zabawki. Kwartalnik poświęcony zagadnieniom ludyzm i ludyczności” nr 1–2.Muzeum Zabawkarstwa w Kielcach, Towarzystwo Rozwoju Zabawkarstwa w Kielcach. Kielce 1998, s. 73 – 88
  • Przejawy kultury czasu wolnego w codzienności śląskich rodzin robotniczych. W: Kultura dnia codziennego i świątecznego w rodzinie. Red. L. Dyczewski OFMConv, D. Wadowski. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Lublin 1998, s. 101-109
  • Pierwiastek ludowy w polskiej muzyce współczesnej. W: Da capo al. Fine. Red. P. Kaja, A. Peć. Wydawnictwo Edukacyjne ALEX. Dzierżoniów 1999, s. 67-71
  • Świętowanie odpustów parafialnych w Pszczyńskiem. W: Religijność ludowa na pograniczach kulturowych i etnicznych. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, tom 3. Red. I. Bukowska-Floreńska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 1999, s. 59 – 70
  • „Awans” odczytany raz jeszcze. Refleksje etnologa. „Ha!art. Magazyn Kulturalno-Artystyczny” nr 1, 1999. Wydawnictwo Uniwersytu Jagiellońskiego. Kraków 1999, s. 27 – 28
  • Kapliczka i krzyż przydrożny jako miejsca znaczące. (Współaut.A. Peć). W: Miejsca znaczące i wartości symboliczne. "Studia Etnologiczne i Antropologiczne". Tom 5. Red. I. Bukowska - Floreńska Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2001, s. 107 – 115
  • Edukacja europejska w zreformowanej szkole. Uwagi i propozycje etnologa. (Współaut. A.Peć). W: Dawne i współczesne oblicze kultury europejskiej – jedność w różnorodności. "Studia Etnologiczne i Antropologiczne". Tom 6. Red. H. Rusek.Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2002, s. 275-282
  • Lokalna tradycja historyczna w świadomości mieszkańców małego miasta. W: Miasto – przestrzeń kontaktu kulturowego i społecznego. "Studia Etnologiczne i Antropologiczne". Tom 8. Red. I. Bukowska – Floreńska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2004, s. 200 – 215
  • Aktywność społeczna mieszkańców małego miasta. Przykład Sławkowa. W: Zagadnienia społeczne. Wychowanie regionalne, opieka socjalna, pomoc psychologiczna. "Oświata i Kultura na Podbeskidziu". Tom 2. Red. D. Czubala, G. Grzybek. Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Bielsko-Biała 2005, s. 89-96
  • Lokalność jako ojczyzna – w kręgu pojęć podstawowych. W: Dziedzictwo kulturowe Ziemi Suskiej i Podbabiogórza. Materiały z konferencji „Ochrona lokalnej i regionalnej tożsamości kulturowej a edukacja regionalna”. Red. R. Lisowski, M. Peć, A. Peć. Fundacja Inicjatyw Lokalnych i Oświatowych. Kraków 2005, s. 29-37
  • Ludyczne i symboliczne znaczenie ptaszków stryszawskich.(Współaut. A. Peć). „Zabawy i Zabawki. Kwartalnik poświęcony zagadnieniom ludyzmu i ludyczności” nr 1-4/2006, s. 100-106. Muzeum Zabawy i Zabawki w Kielcach
  • „Swój” i „obcy” w przestrzeni małomiasteczkowej Sławkowa. W: Problemy ekologii kulturowej i społecznej w przestrzeni miejskiej i podmiejskiej. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”. Tom 9. Red. I. Bukowska-Floreńska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2006, s. 96-111
  • Kontakty wewnątrzspołeczne zbiorowości małomiasteczkowej i ich znaczenie w lokalnym systemie przekazu kultury i tradycji. W: Rodzina, tradycja, regionalizm. "Oświata i kultura na Podbeskidziu". Tom IV. Red. D. Czubala, M. Miczka-Pajestka. Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej. Bielsko-Biała 2007, s. 171-181
  • Wielokulturowa przestrzeń społeczna miasta na przykładzie Mysłowic. W: Człowiek i kultura jako wartość. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Irenie Bukowskiej-Floreńskiej. Red. R. Hołda, G. Odoj. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2008, s. 127-14
  • Ku nowej tożsamości. Górnośląskie miasta przemysłowe w procesie przemian. W: Tożsamość etniczna i kulturowa Śląska w procesie przemian. Red. H. Rusek, A. Drożdż. Polskie Towarzystwo Ludoznawcze. Wrocław-Cieszyn 2009, s. 167-179
  • Rodzinne tradycje zwyczajowo-obrzędowe związane z narodzinami i śmiercią jako baza więzi społecznej mieszkańców małego miasta. W: Tradycja i współczesność. Folklor – Język – Kultura. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Karolowi Danielowi Kadłubcowi. „Oświata i kultura na Podbeskidziu”. Tom V. Red. D. Czubala, M. Miczka-Pajestka. Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Bielsko-Biała 2009, s. 77-85
  • Między utopią a ideologią. Miasto socjalistyczne i jego przestrzeń.W: Etnologiczne i antropologiczne obrazy świata – konteksty i interpretacje. Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Kłodnickiemu w 70. rocznicę urodzin. Red. H. Rusek, A. Pieńczak. Offsetdruk i media. Cieszyn-Katowice 2011, s. 221-229
  • Przemiany tradycji kulturowej w okresie restrukturyzacji przemysłu w miastach konurbacji górnoślaskiej. W: Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana. Tom 3. Tradycja w kontekstach społecznych. Red. J. Styk, M. Dziekanowska. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii-Curie Skłodowskiej. Lublin 2011, s. 341-353
  • Małe miasto jako przedmiot badań etnologicznych w Polsce. Stan i perspektywy. W: Etnografia na granicy. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, tom 11. Red. I. Bukowska-Floreńska, G. Odoj. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2011, s. 116-131
  • Edukacja regionalna w perspektywie antropologii kulturowej. Uwagi i propozycje. W: Pedagogika a etnologia i antropologia kulturowa. Wspólne obszary badań. Red. Z. Kłodnicki, A. Murzyn, A. Drożdż, G. Błahut. Offsetdruk i media. Cieszyn-Katowice 2011, s. 135-145
  • Osoba niepełnosprawna jako obcy. Ujęcie antropologiczne. W: Oni – rola oraz aspekt artystyczny twórczości osób niepełnosprawnych intelektualnie. Materiały pokonferencyjne. Red. B. Stalmach, U. Bańcerek. Muzeum Śląskie w Katowicach. Katowice 2011, s. 31-36
  • Rzeka Przemsza jako element krajobrazu kulturowego Mysłowic. W:  Ciekawość świata, ludzi, kultury… Księga jubileuszowa ofiarowana profesorowi Ryszardowi Kantorowi z okazji czterdziestolecia pracy naukowej. Red. R. Hołda, T. Paleczny. Księgarnia Akademicka. Kraków 2012, s. 329-344
  • Przestrzeń ludyczna małego miasta i jej przemiany. Przykład Sławkowa. „Zabawy i Zabawki. Kwartalnik poświęcony zagadnieniom ludyzmu i ludyczności”, nr 1- 4, 1999, s. 141 – 152.
  • Dziedzictwo kulturowe jako kluczowe pojęcie edukacji regionalnej. Rozważania terminologiczne. W: Dziedzictwo kulturowe „nadbagażem” codzienności?  "Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, tom 12. Red. H. Rusek, K. Czerwińska, K. Marcol. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2012, s. 38-48
  • O konstruowaniu nowej tradycji historycznej miasta (na przykładzie Mysłowic). W: Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana. T. 5. Pamięć jako kategoria rzeczywistości społeczno-kulturowej. Red. J. Styk, M. Dziekanowska. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, s. 171-186
  • Wielokulturowe tradycje Mysłowic – symbioza i współdziałanie. W: Tradycje i współczesność edukacji mysłowickiej. Red. M. Wójcik. Wydawnictwo Górnośląskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Kardynała Augusta Hlonda w Mysłowicach. Mysłowice 2013, s. 29-47
  • Piętnaście lat istnienia ośrodka etnologicznego w Uniwersytecie Śląskim. „Etnografia Polska” t. 55, z. 1-2, 2011, s. 5-22
  • Komizm a uczestnictwo we wspólnocie kulturowej.W: Polski i czeski humor zaangażowany – dowcip, anegdota i karykatura polityczna. „Bibliotheca Ethnologia Europae Centralis”. Vol. IV.  Red. H. Rusek, A. Drożdż. Offsetdruk i media. Cieszyn-Katowice 2013, s. 4-1
  • Rzeka Przemsza jako element krajobrazu kulturowego miasta. „Etnologia Europae  Centralisnr 11, 2013, Jan Souček, Brno; Česka národopisná společnost, Praha;Uniwersytet Śląski w  Katowicach, s. 7-17
  • Między degradacją a rewitalizacją – górnośląskie osiedla robotnicze w obliczu deindustrializacji. W: Kształtowanie współczesnej przestrzeni miejskiej. Red. M. Madurowicz. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa 2014, s. 36-48
  • Postindustrialne dziedzictwo kultury materialnej w procesie rewitalizacji (na przykładzie  górnośląskich osiedli patronackich). W: Globalizacja jako wyzwanie dla zachowania i upowszechniania dziedzictwa kulturowego w Europie Środkowo-Wschodniej, „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, tom 14, red. H. Rusek, J. Szczyrbowski,Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice 2014, s. 210-222.
  • Problemy integracji społecznej osób niepełnosprawnych intelektualnie. W: Dzieło Lucyny Frąckiewicz inspiracją dla współczesnej polityki społecznej. Red. E. Górnikowska-Zwolak, W. Walkowska. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice-Mysłowice 2015, s. 199-212
  • Ekologia kulturowa – koncepcja i metoda. W: G. Odoj et al.: Ekologia kulturowa. Perspektywy i interpretacje. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2016, s. 13-29
  • Tamtego świata już nie ma, czyli o aktualności diagnozy Edwarda Redlińskiego. W: Językowe i kulturowe modelowanie świata. Red. K. Marcol, J. Kajfosz. Kongres Polaków w Republice Czeskiej, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Katedra Socjologii w Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Ostrawskiego. Czeski Cieszyn 2017, s. 167-184.
  • Kulturowe i społeczne uwarunkowania rewitalizacji górnośląskich osiedli robotniczych. „Synthesis.Publication of Humanities and Social Sciences”, nr 3, 2016. Red. K. Homa SJ, Akademia Ignatianum  w Krakowie, Fundacja Instytut Globalizacji, s. 173-190.
  • Terapia przez sztukę w środowisku osób niepełnosprawnych intelektualnie. Przykład Stowarzyszenia „Skarbek” w Mysłowicach„Nauczyciel i Szkoła”, nr 2, 2017, Akademia Ignatianum

    w Krakowie, s. 103-120.

  • Od etnologii do antropologii. Kontynuacja i zmiana w polskiej refleksji o kulturze i człowieku. (Współaut. A. Drożdż). „Ethnologia Europae Centralis”, nr 14, 2017, Department of Ethnology and World Studies University of SS. Cyril and Methodius in Trnava, Institute of Ethnology Slovak Academy of Sciences in Bratislava, Institute of of Ethnology and Cultural Anthropology University of Silesia in Cieszyn, s. 62-91.

  • Restrukturyzacja ekonomiczna a tradycyjny porządek symboliczny górnośląskiej rodziny robotniczej –  zmiana modelu, „Nauczyciel i Szkoła”, nr 1, 2018, Akademia Ignatianum w Krakowie, s. 29-47.

Wybrane prace w wersji elektronicznej znajdują się na stronie Repozytorium Uniwersytetu Śląskiegohttps://rebus.us.edu.pl/simple-search?query=Odoj+Grzegorz

 [aktualizacja: 29.04.2019]

[current-page:title] - obraz