dr Agnieszka Pieńczak

 

http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/Agnieszka%20Pienczak.jpg

dr Agnieszka Pieńczak

 

adiunkt w Zakładzie Studiów Globalnych

 

tel. 338546177/176
agnieszka.pienczak@us.edu.pl

 
Kariera zawodowa:
 
Studia magisterskie (1997-2002) na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UŚ, Filii w Cieszynie, na kierunku etnologia, ukończyła pracą magisterską na temat Wiedza i wierzenia ludowe w Polsce pod kierunkiem prof. dr hab. Zygmunta Kłodnickiego. Po ukończeniu studiów otrzymała stypendium doktoranckie w Wydziale Nauk Społecznych UŚ w Katowicach. W 2006 roku uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie etnologii na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na podstawie rozprawy doktorskiej Rola i znaczenie swata w kojarzeniu małżeństw w polskiej społeczności wiejskiej, napisanej pod kierunkiem prof. dr hab. Z. Kłodnickiego. Od studiów związana z Pracownią Polskiego Atlasu Etnograficznego w Cieszynie. Od 2006 roku pracuje jako adiunkt naukowo-dydaktyczny w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UŚ w Cieszynie. Obecnie w trakcie przewodu habilitacyjnego na podstawie rozprawy pt. Obrzędowość narodzinowa na Górnym Śląsku (izolacja położnicy). Polski atlas etnograficzny i Atlas der deutschen Volkskunde w perspektywie porównawczej (Katowice 2016).
 
Zainteresowania badawcze:
 
Jej zainteresowania badawcze skupiają się wokół dziedzictwa kulturowego wsi polskiej (głównie obrzędowości narodzinowej), promowania i rozwijania Polskiego Atlasu Etnograficznego, atlasowych badań porównawczych oraz współczesnego wykorzystania materiałów źródłowych PAE (w tym działań digitalizacyjnych). W latach 2001-2003 prowadziła badania uzupełniające dla potrzeb Polskiego Atlasu Etnograficznego na Mazurach, Kujawach i Podlasiu; dalsze koncentrowały się badaniu przemian współczesnego obrazu kulturowego wsi śląskich (2005-2013). Uczestniczyła jako wykonawczyni w ośmiu grantach, w tym trzech międzynarodowych:

  • wykonawczyni w projekcie pt. Podania i legendy Śląska Cieszyńskiego (program Phare CBC Polska – Czechy 2002 w obszarze Euroregionu Śląsk Cieszyński), 2005
  • sekretarz i wykonawczyni w grancie unijnym pt. Dziedzictwo kulturowe jako klucz do tożsamości pogranicza polsko-czeskiego na Śląsku Cieszyńskim. W 1200-lecie Cieszyna (Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej RC-RP 2007-2013 w Euroregionie Śląsk Cieszyński), 2009-2010
  • wykonawczyni w projekcie pt. The 1st International Convention for Ethnology and Cultural Anthropology Students from Central Europe-Small grant (Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki), 2012

Od 2014 roku jest kierowniczką projektu pt. Polski Atlas Etnograficzny – opracowanie naukowe, elektroniczny katalog danych, publikacja zasobów w sieci Internet, etap I (Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, nr 11H 13 0162 82), finalizowanego początkiem 2018 roku (zob. www.archiwumpae.us.edu.pl).
Od 2013 roku jest prezeską cieszyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (wcześniej – sekretarzem), od 2008 roku członkinią Sekcji Ludoznawczej PZKO w Czeskim Cieszynie; również członkiem rady redakcyjnej czasopisma „Dziedzictwo kulturowe wsi”.
W 2012 roku otrzymała stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, przyznawane młodym naukowcom.
 
 
O badaniach naukowych realizowanych obecnie nad Polskim Atlasem Etnograficznym można przeczytać na stronie Uniwersytetu Śląskiego: http://gazeta.us.edu.pl/node/420093
 
Zainteresowania pozanaukowe:
 

W wolnej chwili gotuje specjały kuchni hiszpańskiej, relaksując się przy muzyce lat 80.

 
Galeria zdjęć
 
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/imagecache/800x600/obrona.JPG
Pieńczak.jpgPieńczak.jpgPieńczak.jpg

Publikacje
 
Redakcje i prace zwarte:
 

  • Wiedza i wierzenia ludowe. T. 6. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Red. Z. Kłodnicki. Wrocław-Cieszyn 2002
  • Zwyczaje i obrzędy weselne (wspólnie z A. Drożdż). Cz. I: Od zalotów do ślubu cywilnego. T. 8. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Red. Z. Kłodnicki. Wrocław-Cieszyn 2004
  • Podania i legendy Śląska Cieszyńskiego (wspólnie z A. Drożdż i J. Kajfosz). Red. Z. Kłodnicki, J. Kajfosz. Cieszyn 2005
  • Zwyczaje i obrzędy weselne. Cz. II: Rola i znaczenie swata w kojarzeniu małżeństw. T. 8. „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. Red. Z. Kłodnicki. Wrocław-Cieszyn 2007
  • Polska-Słowacja. Pogranicze kulturowe i etniczne. Red. R. Stolična, A. Pieńczak, Z. Kłodnicki. Wrocław-Cieszyn 2009
  •  „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. T. 9: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia urodzinowe. Cz. 1: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z narodzeniem i wychowaniem dziecka. Red. Z. Kłodnicki, A. Pieńczak. Cieszyn-Wrocław 2010
  • Dziedzictwo kulturowe jako klucz do tożsamości pogranicza polsko-czeskiego na Śląsku Cieszyńskim. Red. H. Rusek, A. Pieńczak, J. Szczyrbowski. Cieszyn – Katowice - Brno 2010
  • Etnologiczne i antropologiczne obrazy świata – konteksty i interpretacje. Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Kłodnickiemu w 70. rocznicę urodzin. Red. H. Rusek, A. Pieńczak. Cieszyn-Katowice 2011
  • Etnologia bez granicEthnology without borders. Red. A. Pieńczak, E. Diakowska. Cieszyn 2012
  •  „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”. T. 9: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia urodzinowe. Cz. 2: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z matką i dzieckiem. Red. Z. Kłodnicki, A. Pieńczak. Cieszyn-Wrocław 2013
  • Obrzędowość narodzinowa na Górnym Śląsku (izolacja położnicy). Polski atlas etnograficzny i Atlas der deutschen Volkskunde w perspektywie porównawczej. W: „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”. Nr 3543. Katowice 2016

 
 
Artykuły naukowe:
 

  • Sposoby rozpoznawania domniemanych czarownic (w świetle badań Polskiego Atlasu Etnograficznego), „Lud”, t. 92 (2008), s. 215-233
  • Dorobek Pracowni Polskiego Atlasu Etnograficznego w Cieszynie, „Twórczość Ludowa. Kwartalnik Stowarzyszenia Twórców Ludowych”, R. XXIV (2009), nr 3-4, s. 39-43
  • Stan badań Polskiego Atlasu Etnograficznego nad obrzędowością narodzinową. W: Między kulturą ludową a masową: historia, teraźniejszość i perspektywy badań. Red. T. Smolińska, Kraków – Opole 2010, s. 121-134
  • Картографирование явлений культуры: «Kомментарии к польскому этнографическому атласу» „Живая Старина” (4) 2010, s. 60-63
  • Rola i znaczenie pożywienia w życiu kobiety ciężarnej. W: Historie kuchenne. Rola i znaczenie pożywienia w kulturze. Red. R. Stolična, A. Drożdż. „Bibliotheca Ethnologia Ethnografie Centralis”, t. 2. Cieszyn 2010, s. 215-235
  • Dziedzictwo kulturowe w świadomości mieszkańców Istebnej - obrzędowość urodzinowa w procesie przemian. W: Dziedzictwo kulturowe jako klucz do tożsamości pogranicza polsko-czeskiego na Śląsku Cieszyńskim. Red. H. Rusek, A. Pieńczak, J. Szczyrbowski. „Bibliotheca Ethnologia Ethnografie Centralis”, t. 1. Cieszyn – Katowice – Brno 2010, s. 355-369
  • Rodzice chrzestni (wspólnie z P. Koppem). W: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z narodzeniem i wychowaniem dziecka, „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”, t. 9: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia urodzinowe, cz. 1. Red. Z. Kłodnicki, A. Pieńczak. Cieszyn – Wrocław 2010, s. 263-321
  • Dziedzictwo kulturowe w świadomości mieszkańców Istebnej - obrzędowość urodzinowa w procesie przemian. W: Dziedzictwo kulturowe jako klucz do tożsamości pogranicza polsko-czeskiego na Śląsku Cieszyńskim. Red. H. Rusek, A. Pieńczak, J. Szczyrbowski. „Bibliotheca Ethnologia Ethnografie Centralis”, t. 1. Cieszyn – Katowice – Brno 2010, s. 355-369
  • Magia Alkmeny w polskiej obrzędowości narodzinowej i pogrzebowej (w świetle badań Polskiego atlasu etnograficznego) (wspólnie z E. Diakowską), „Ethnologia Europae Centralis”, t. 10 (2011), s. 43-54
  • Żywotność praktyk magicznych na przykładzie sposobów ochrony dzieci przed urokiem (przygotowano z materiałów „Polskiego Atlasu Etnograficznego”). W: Etnologia na granicy. Dorobek ośrodka etnologicznego UŚ. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”, t. 11. Red. I. Bukowska-Floreńska, G. Odoj. Katowice 2011, s. 231-243
  • Specyfika materiałów źródłowych Polskiego atlasu etnograficznego. W: Etnologiczne i antropologiczne obrazy świata – konteksty i interpretacje. Prace ofiarowane Profesorowi Zygmuntowi Kłodnickiemu w 70. rocznicę urodzin. Red. H. Rusek, A. Pieńczak. Cieszyn – Katowice 2011, s. 41-61
  • Food in the life of a pregnant woman – an analysis of the studies for the Polish Ethnographic Atlas. W: Dilemnas of old and contemporary culture in ethnograghical and anthropological discourse. Ed. H. Rusek. „Bibliotheca Ethnologiae Europae Centralis”, t. 3. Cieszyn – Katowice 2011, s. 146-154
  • Symbolika przejścia a kobieta ciężarna w obrzędowości urodzinowej. W: Droga w języku i kulturze. Analizy antropologiczne. Red. J. Adamowski, K. Smyk. Lublin 2011, s. 67-80
  • Zwyczaje związane z karmieniem dziecka piersią. W: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z matką i dzieckiem, „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”, t. 9: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia urodzinowe, cz. 2. Red. Z. Kłodnicki, A. Pieńczak. Cieszyn – Wrocław 2013, s. 78-99
  • Czynności magiczne ułatwiające poród. W: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia związane z matką i dzieckiem, „Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego”, t. 9: Zwyczaje, obrzędy i wierzenia urodzinowe, cz. 2. Red. Z. Kłodnicki, A. Pieńczak. Cieszyn – Wrocław 2013, s. 67-77
  • Polski Atlas Etnograficzny – dawne i współczesne badania dziedzictwa kulturowego wsi polskiej (wespół z E. Diakowską-Kohut), „Ethnologia Europae Centralis”, t. 11 (2013), s. 63-69
  • The Polish Ethnographic Atlas – research achievements and prospects. „Ethnologia Actualis. The Journal of Ethnographical Research” t. 15 (2015), nr 2, s. 81–94 [online]: http://www.degruyter.com/view/j/eas.2015.15.issue-2/eas-2015-0018/eas-20...
  • Polski Atlas Etnograficzny – dokumentowanie, zachowanie i popularyzacja niematerialnego dziedzictwa kulturowego wsi polskiej. W: Narracja, obyczaj, wiedza.... O zachowaniu niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Red. A. Przybyła-Dumin. Chorzów–Lublin–Warszawa 2016
  • The collection of questionnaires concerning wild plants on the digital platform of the Polish Ethnographic Atlas. „Slovenský národopis”, t. 15, nr 2 (2016), s. 81-94 [online]: http://www.uet.sav.sk/files/slovensky_narodopis_2016_2-pienczak.pdf.

 Prace popularnonaukowe:

  •  O dawnym zwyczaju kojarzenia małżeństw w Polsce, „Kalendarz Śląski” 2009, Czeski Cieszyn 2008, s. 202-206
  •  „Biuletyn Ludoznawczy”, t. 24 (2009). Red. A. Pieńczak, L. Richter. Czeski Cieszyn
  • Stan badań Polskiego atlasu etnograficznego nad kulturą ludową  Suszca i Kryr (druga połowa XX wieku. W: Architektura drewniana pogranicza polsko-słowackiego. Kultura i dziedzictwo kulturowe jako filar współczesnego rozwoju oraz kształtowania dobrobytu społecznego. Red. K. Szendera, W. Szendera. Suszec 2010, s. 7-17
  • „Biuletyn Ludoznawczy”, t. 25 (2012). Red. A. Pieńczak, L. Richter. Czeski Cieszyn
  • Szymik J.: Doroczne zwyczaje i obrzędy na Śląsku Cieszyńskim. Red. A. Pieńczak, G. Studnicki. Czeski Cieszyn 2012 (II wydanie)

Więcej zapisów bibliograficznych znajduje się na stronie Biblioteki Uniwersyteckiej UŚ: http://biblio.bg.us.edu.pl/Scripts/cgiip.exe/wo2_opbib.p?ID1=EJHMSOJIRHG...
[aktualizacja: 22.05.2017]
Wybrane publikacje
Obrzędowość narodzinowa na Górnym Śląsku (izolacja położnicy). Polski atlas etnograficzny i  Atlas der deutschen Volkskunde w perspektywie porównawczej

http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/ok1.jpg
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/ok2.jpg
http://old.weinoe.us.edu.pl/sites/default/files/ok3.jpg
okładka